Trabzon, 2003
Karadeniz Teknik Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği
Amaç
Madde 1- Bu yönetmeliğin amacı Karadeniz Teknik Üniversitesi
enstitülerinde lisansüstü eğitim-öğretimde uygulanacak esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu yönetmelik, 2547 sayılı kanunun 65. maddesi gereğince
Üniversitelerarası Kurul tarafından yayınlanan Lisansüstü Eğitim-Öğretim
Yönetmeliği ile bu konuda yetkili üst kurum ve kurullarca alınan ilke kararlarına
göre, Karadeniz Teknik Üniversitesi lisansüstü eğitim-öğretim programlarının
nasıl düzenleneceğini, sınav ve değerlendirmenin nasıl yapılacağını kapsar.
Lisansüstü eğitim, yüksek lisans (bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik,
sanatta yüksek lisans), doktora ve sanat dallarında yapılan sanatta yeterlik
programından oluşur.
Karadeniz Teknik Üniversitesi�nde lisansüstü eğitim; fen bilimleri,
sosyal bilimler ve sağlık bilimleri enstitülerinde yapılır.
Öğrenci Kabulü
Madde 3- Karadeniz Teknik Üniversitesi�nde yürütülen lisansüstü
eğitim programlarına öğrenci alınıp alınmayacağı, alınacaksa kontenjan
tespiti Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın; sanat dallarında ise Enstitü
Anasanat Dalı Başkanlığı�nın teklifi, Enstitü Yönetim Kurulu�nun kararı
ve Üniversite Yönetim Kurulu�nun onayı ile yapılır.
Enstitünün öğrenci kabul edeceği yüksek lisans, doktora veya sanatta
yeterlik programlarının adları, bu programlara kabul edilecek öğrenci kontenjanları,
başvuru için gerekli belgeler, başvuru ve sınav tarihleri ile varsa diğer
koşullar Karadeniz Teknik Üniversitesi Rektörlüğü tarafından ilan edilir.
Madde 4- Lisansüstü öğretime başvuracak adaylar ilanda belirtilen
başvuru süresi içinde, istenilen belgelerle ilgili enstitüye başvururlar.
Madde 5- Lisansüstü programlara başvuru için aranan asgari
şartlar aşağıda çıkarılmıştır:
a) Yüksek lisans programına başvuracak adayların lisans diplomasına
ve ÖSYM tarafından merkezi olarak yapılan Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı
(LES) sonuç belgesine sahip olmaları gerekmektedir. Başvuru kabullerinde
anabilim dalları için farklı LES puanı alt sınırları belirlenebilir. Başvurularda
45 standart LES puandan az olmamak koşuluyla hangi puan türünün hangi anabilim
dalları için kullanılacağı ve başvuru kabulünde anabilim dalları için
LES puanının alt sınırının ne olacağı, ilgili Enstitü Yönetim Kurulu�nun
önerisi ve Üniversite Yönetim Kurulu�nun onayı ile belirlenir ve ilan edilir.
b) Doktora programlarına başvuracak adayların bir yüksek lisans diplomasına;
hazırlık sınıfları hariç en az 10 yarıyıl süreli Tıp, Diş Hekimliği ve
Veteriner Fakülteleri diplomasına, Eczacılık ve Fen Fakültesi mezunlarının
ise yüksek lisans derecesine veya Sağlık Bakanlığı�nca düzenlenen esaslara
göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlık yetkisine ve Lisansüstü
Eğitimi Giriş Sınavı (LES) sonuç belgesine sahip olmaları gerekmektedir.
Başvuru kabullerinde anabilim dalları için farklı LES puanı alt sınırları
belirlenebilir. Başvurularda 45 standart LES puanından az olmamak koşuluyla
hangi puan türünün hangi anabilim dalları için kullanılacağı ve başvuru
kabulünde anabilim dalları için LES puanının alt sınırının ne olacağı,
ilgili Enstitü Yönetim Kurulu�nun önerisi ve Üniversite Yönetim Kurulu�nun
onayı ile belirlenir ve ilan edilir.
c) Sanatta Yeterlik Programlarına başvuracak adayların yüksek lisans
diplomasına ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (LES) sonuç belgesine sahip
olmaları gerekmektedir. Başvuru kabullerinde anabilim dalları için farklı
LES puanı alt sınırları belirlenebilir. Başvurularda 45 standart LES sözel
puanından az olmamak koşuluyla başvuru kabulünde anabilim dalları için
LES puanının alt sınırının ne olacağı, ilgili Enstitü Yönetim Kurulu�nun
önerisi ve Üniversite Yönetim Kurulu�nun onayı ile belirlenir ve ilan edilir.
d) Temel Tıp Bilimlerinde doktora programlarına başvurabilmek için
Tıp Fakültesi mezunlarının lisans diplomasına ve 50 puandan az olmamak
koşuluyla Temel Tıp Puanına veya 45 standart LES sayısal puanından az olmamak
koşuluyla LES sonuç belgesine, Tıp Fakültesi mezunu olmayanların ise yüksek
lisans diplomasına (Diş Hekimliği ve Veteriner Fakültesi mezunlarının lisans
derecesine) ve 45 standart LES sayısal puanından az olmamak koşuluyla LES
sonuç belgesine sahip olmaları gerekir. Temel Tıp Puanı, Tıpta Uzmanlık
Sınavı�nda (TUS) Temel Tıp Bilimleri I. bölümünden elde edilen standart
puanın 0,7; Temel Tıp Bilimleri II. Bölümünden elde edilen standart puanın
0,3 ile çarpılarak toplanması ile elde edilir. Başvuru kabullerinde anabilim
dalları için farklı LES puanı alt sınırları belirlenebilir. Başvuru kabulünde
anabilim dalları için Temel Tıp Puanının ve LES puanının alt sınırının
ne olacağı, ilgili Enstitü Yönetim Kurulu�nun önerisi ve Üniversite Yönetim
Kurulu�nun onayı ile belirlenir ve ilan edilir.
Madde 6- a) Yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde, LES
puanı yanı sıra gerekirse, lisans not ortalaması ve mülakat sonucu
da değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile, başvuru
için adayların sağlaması gereken diğer belgeler (referans mektubu, neden
yüksek lisans yapmak istediğini belirten kompozisyon, uluslararası standart
sınavlar vb.), LES puanının % 50�den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla
değerlendirmeye alınacağı, Yüksek lisans giriş başarı notunun alt sınırının
ne olacağı ilgili Enstitü Yönetim Kurulu�nun önerisi ve Üniversite Yönetim
Kurulu�nun onayı ile belirlenir. Üniversite Yönetim Kurulunun kararı ile
yalnızca LES puanı ile de öğrenci kabul edilebilir. Kontenjanlar en başarılı
adaylardan başlanarak doldurulur. Sonuçlar ilgili enstitü tarafından ilan
edilir.
b) Doktora programlarına öğrenci kabulünde, LES puanı yanı sıra
gerekirse, lisans ve/ veya yüksek lisans not ortalaması ve mülakat sonucu
da değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile, başvuru
için adayların sağlaması gereken diğer belgeler (referans mektubu, neden
yüksek lisans yapmak istediğini belirten kompozisyon, uluslararası standart
sınavlar vb.), LES puanının %50�den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla
değerlendirmeye alınacağı ve Doktora giriş başarı notunun alt sınırının
ne olacağı ilgili Enstitü Yönetim Kurulu�nun önerisi ve Üniversite Yönetim
Kurulu�nun onayı ile belirlenir. Üniversite Yönetim Kurulunun kararı ile
yalnızca LES puanı ile de öğrenci kabul edilebilir. Kontenjanlar en başarılı
adaylardan başlanarak doldurulur. Sonuçlar ilgili enstitü tarafından ilan
edilir.
c) Sanatta Yeterlik programlarına öğrenci kabulünde, LES puanı
yanı sıra gerekirse, lisans ve/ veya yüksek lisans not ortalaması ve mülakat/yetenek
sınavı/portfolyö incelemesi sonucu da değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeye
ilişkin hususlar ile, başvuru için adayların sağlaması gereken diğer belgeler
(referans mektubu, neden yüksek lisans yapmak istediğini belirten kompozisyon,
uluslararası standart sınavlar vb.), LES puanının %50�den az olmamak koşuluyla
ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı ve Sanatta Yeterlik giriş
başarı notunun alt sınırının ne olacağı ilgili Enstitü Yönetim Kurulu�nun
önerisi ve Üniversite Yönetim Kurulu�nun onayı ile belirlenir. Üniversite
Yönetim Kurulunun kararı ile yalnızca LES puanı ile de öğrenci kabul edilebilir.
Kontenjanlar en başarılı adaylardan başlanarak doldurulur. Sonuçlar ilgili
enstitü tarafından ilan edilir.
d) Temel Tıp Bilimleri Doktora programlarına öğrenci kabulünde, Temel
Tıp Puanı veya LES puanı yanı sıra gerekirse, lisans ve/ veya yüksek
lisans not ortalaması ve mülakat sonucu da değerlendirilebilir. Bu değerlendirmeye
ilişkin hususlar ile, başvuru için adayların sağlaması gereken diğer belgeler
(referans mektubu, neden yüksek lisans yapmak istediğini belirten kompozisyon,
uluslararası standart sınavlar vb.), LES puanının %50�den az olmamak koşuluyla
ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı ve Doktora giriş başarı notunun
alt sınırının ne olacağı ilgili Enstitü Yönetim Kurulu�nun önerisi ve Üniversite
Yönetim Kurulu�nun onayı ile belirlenir. Üniversite Yönetim Kurulunun kararı
ile yalnızca LES puanı ile de öğrenci kabul edilebilir. Kontenjanlar en
başarılı adaylardan başlanarak doldurulur. Sonuçlar ilgili enstitü tarafından
ilan edilir.
e) Yüksek lisans ve doktora programları ile sanatta yeterlik çalışmasına,
hangi lisans ve yüksek lisans programlarından mezun olanların başvuracağı
Üniversitelerarası Kurul kararı ile belirlenir; ancak Enstitü Kurulu�nun
teklifi ile Üniversite Senatosu, belirlenen programlar dışında da öğrenci
kabulüne karar verebilir.
f) Lisansüstü programlara kabul edilen öğrenciler, Üniversite Senatosu�nun aldığı karar doğrultusunda Yabancı Dil Seviye Tespit Sınavı�na alınırlar. Bu sınavın yapılış yöntemi ve değerlendirmesi, Üniversite Senatosu�nca kabul edilen esaslar çerçevesinde yürütülür. Yabancı Dil Seviye Tespit Sınavı sadece İngilizce olarak yapılır. Lisans eğitimi ve yüksek lisans eğitimi İngilizce olanlar ile herhangi bir üniversitede İngilizce hazırlık sınıfı okuyup başarılı olanlar, Universitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavında (ÜDS) veya Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Tespit Sınavında (KPDS) ve Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen İngilizce Yabancı Dil sınavlarından birinden Üniversite Yönetim Kurulu tarafından belirlenen alt sınır puanını alanlar Enstitü Yönetim Kurulu kararıyla İngilizce Yabancı Dil Sınavından muaf sayılabilirler. İngilizce muafiyetiyle ilgili belgelerin geçerlilik süresi 5 yıldır.
Yabancı Dil Seviye Tespit Sınavı�ndan, Üniversite Senatosu esaslarına
göre başarılı olan veya Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile muaf sayılan
öğrenciler, lisansüstü programlara kayıtlarını yaptırırlar. İngilizce bilgisi
yeterli bulunmayan öğrenciler ise, Üniversite Senatosu�nun aldığı karar
doğrultusunda Yabancı Diller Bölümü�nde İngilizce eğitime tabi tutulurlar.
Yabancı Diller Bölümü�nde geçirilen süre, lisansüstü eğitim-öğretim sürelerinden
sayılmaz. Yabancı dil hazırlık programına devam eden öğrenciler lisansüstü
derslere yazılamaz. Yabancı dil hazırlık programını verilen süre içinde
tamamlayamayan veya başarı belgesini getiremeyen öğrencilerin ilgili enstitü
ile ilişkileri kesilir.
g) Yeni kurulan ve gelişmekte olan üniversitelere veya yüksek teknoloji
enstitülerine lisansüstü eğitim yaptırmak maksadıyla alınan araştırma görevlileri,
üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsünün teklifi Öğretim Üyesi ve
Araştırıcı Yetiştirme Kurulu�nun görüşü ve Yükseköğretim Kurulu�nun kararı
ile yeniden sınav ve değerlendirme yapılmaksızın, lisansüstü öğretim yapmak
üzere üniversitemiz enstitülerinin ilgili programlarında görevlendirilebilirler.
Bu araştırma görevlilerinin tez projeleri, kendi üniversite veya yüksek
teknoloji enstitülerinin araştırma fonlarından öncelik verilmek suretiyle
desteklenir.
Özel Durumlarda Öğrenci Kabulü
Madde 7- Yabancı uyruklu adaylarla yurt dışında ikamet eden
Türk adayların lisansüstü programlara kabullerinde, LES veya uluslararası
düzeyde eşdeğer kabul gören bir sınav (GRE, GMAT gibi) puanı yanısıra gerekirse,
lisans ve/veya yükseklisans not ortalaması ve mülakat sonucu da değerlendirilebilir.
Bu değerlendirmeye ilişkin hususlar ile, başvuru için adayların sağlaması
gereken diğer belgeler (referans mektubu, neden lisansüstü eğitim almak
istediğini belirten kompozisyon, uluslararası standart sınavlar vb..),
LES veya uluslararası düzeyde eşdeğer kabul gören bir sınav puanının %
50�den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı
ve yükseklisans veya doktora giriş başarı notunun alt sınırının ne olacağı
ilgili Enstitü Yönetim Kurulu�nun önerisi ve Üniversite Yönetim Kurulunun
Onayı ile belirlenir. Üniversite Yönetim Kurulunun Kararı ile, yalnızca
LES veya uluslararası düzeyde eşdeğer kabul gören bir sınav puanı ile de
öğrenci kabul edilebilir. Kontenjanlar en başarılı adaylardan başlanarak
doldurulur. Sonuçlar ilgili enstitü tarafından ilan edilir. Bu öğrenciler,
ikamet ettikleri ülkede İngilizce eğitim yapan bir öğretim kurumundan mezuniyetleri
veya İngilizce bilgilerini belgeleyen yeterli TOEFL veya eşdeğer sınav
sonuçlarını ibraz etmeleri halinde Enstitü Yönetim Kurulu�nun kararı
ile İngilizce Yeterlik Sınavı�ndan muaf sayılabilirler. Gerekli görülen
hallerde bunların dil ve bilim seviyelerinin tespiti için sınav yapılabilir.
Noksanları tespit edilenlere noksanları tamamlattırılır.
Bilimsel Hazırlık Programına Öğrenci Kabulü
Madde 8- a) Yüksek Lisans ve doktora veya sanatta yeterlik programlarında,
nitelikleri aşağıda belirtilen adayların eksikliklerini gidermek amacıyla
Bilimsel Hazırlık Programı uygulanabilir:
I. Lisans derecesini, başvurdukları yüksek lisans veya doktora yahut
sanatta yeterlik programından farklı alanlarda almış olan adaylar,
II. Lisans derecesini, başvurdukları yükseköğretim kurumu dışındaki
yükseköğretim kurumlarından almış olan yüksek lisans programı adayları,
III. Lisans ve yüksek lisans derecelerini başvurdukları yükseköğretim
kurumu dışındaki yükseköğretim kurumlarından almış olan doktora yahut sanatta
yeterlik adayları,
IV. Yüksek lisans derecesini, başvurdukları doktora yahut sanatta yeterlik
programından farklı alanda almış olan adaylar.
b) Bilimsel Hazırlık Programı�na Madde 6-b, 6-c ve 6-d�deki esaslara
göre başarılı olan öğrenciler kabul edilir. Öğrencinin alması gereken dersler,
ilgili Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın teklifi ve Enstitü Yönetim
Kurulu�nun kararı ile belirlenir.
c) Bilimsel Hazırlık Programı�nda alınması zorunlu dersler, ilgili
lisansüstü programını tamamlamak için gerekli görülen derslerin yerine
geçmez. Ancak, Bilimsel Hazırlık Programı�ndaki bir öğrenci, bilimsel hazırlık
derslerinin yanı sıra ilgili Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın önerisi
ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun onayı ile lisansüstü programa yönelik dersler
de alabilir. Bilimsel Hazırlık Programı ile ilgili devam, ders notları,
derslerden başarılı sayılma koşulları, ders tekrarı, kayıt silme ve diğer
hususlar �Karadeniz Teknik Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği�
esaslarına göre yapılır.
d) Bilimsel Hazırlık Programı�nda geçirilecek süre en çok bir takvim
yılıdır. Bu süre dönem izinleri dışında uzatılamaz. Bu programda geçirilen
süre, bu yönetmelikte belirtilen yüksek lisans veya doktora yahut
sanatta yeterlik programı sürelerine dahil edilmez. Bilimsel hazırlık programlarını
verilen süreler içinde başarı ile tamamlayamayan öğrencilerin ilgili enstitü
ile ilişkileri kesilir.
Özel Öğrenci Kabulü
Madde 9- Bir Yükseköğretim Kurumu mezunu veya öğrencisi olup,
belirli bir konuda bilgisini artırmak isteyenler, ders sorumlusunun görüşü,
ilgili Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın önerisi ve Enstitü Yönetim
Kurulu�nun kararı ile lisansüstü derslere özel öğrenci olarak kabul edilebilir.
Özel öğrenci olarak kabul edilenlerin eğitim-öğretim, sınav ve disiplin
ile ilgili konuları, mevcut yönetmeliklerdeki esaslara göre yürütülür.
Özel öğrenci statüsünde ders alanlar öğrencilik haklarından yararlanamazlar.
Yatay Geçiş Yoluyla Öğrenci Kabulü
Madde 10- Karadeniz Teknik Üniversitesi içindeki başka bir Enstitü
Anabilim yahut Anasanat Dalında veya başka bir yükseköğretim kurumunun
lisansüstü programında en az bir yarıyılı tamamlamış ve başarılı olmuş
öğrenciler, giriş sınavı başarı notunun aynı yarıyılda yatay geçiş yapmak
istediği anabilim dalına kabul edilen öğrencilerin almış oldukları
puandan düşük olmaması ve Madde 5-a, 5-b, 5-c veya 5-d�ye uygun
olması koşuluyla Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın önerisi ve Enstitü
Yönetim Kurulu�nun kararı ile, Karadeniz Teknik Üniversitesi�nde yürütülen
lisansüstü programlara yatay geçiş yoluyla kabul edilebilirler. Bu kararda
öğrencinin kabul edildiği programdaki ders yükümlülüklerinin hangilerinden
muaf tutulacağı ayrıca belirtilir. Yatay geçiş yolu ile kabul edilen öğrenciler,
gerektiğinde Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın önerisi ve Enstitü Yönetim
Kurulu�nun onayı ile Bilimsel Hazırlık Programı�na tabi tutulurlar.
Karadeniz Teknik Üniversitesi dışındaki bir üniversiteden yatay geçiş
yapan öğrencinin İngilizce Yeterlik Sınavı�ndan veya eşdeğer bir İngilizce
sınavından başarılı olması gerekir.
Karadeniz Teknik Üniversitesi�nden farklı yükseköğretim kurumlarından
gelen öğrenciler için kredi eşdeğerliği ve ders uyumu, ilgili Enstitü Anabilim
Dalı Başkanlığı�nın görüşü alınarak Enstitü Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.
Doktora programına tez aşamasında yatay geçiş yapmak isteyen öğrenciler,
ancak kredi eşdeğerliğiliği ve ders uyumu koşullarını sağladıktan sonra
yeniden yeterlik sınavına girmek şartıyla ilgili programa kabul edilebilirler.
Lisansüstü Programlara Kayıt
Madde 11- Yüksek lisans, doktora yahut sanatta yeterlik giriş
sınavını hazırlık programları ve uygulamaları dahil, kazanan adayların
listesi Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile kesinleşir ve Enstitü Müdürlüğü
tarafından ilan edilir. Enstitüye girmeye hak kazanan adayların kayıtları
Karadeniz Teknik Üniversitesi Akademik Takvim Belirleme Komisyonu tarafından
kabul edilip ilan edilen �Akademik Takvim�de belirtilen günlerde yapılır.
Sınavı kazanan adaylar Enstitü Yönetim Kurulunca belirtilen tarihler arasında
kesin kayıtlarını yaptırırlar. Süresi içinde kesin kaydını yaptıramayan
adaylar haklarını kullanmamış sayılır ve herhangi bir hak iddia edemezler.
Karadeniz Teknik Üniversitesi�nin lisansüstü programlarına kabul edilen
öğrenciler her yarıyıl başında akademik takvimde belirtilen tarihlerde
kayıt yenilemek zorundadır. Bunun için öğrenciler bir yarıyıl için Akademik
Takvim�de belirtilen tarihlerde o yarıyıl için Enstitü Kurulu�nca açılan
dersler arasından danışmanlarıyla belirleyecekleri dersleri �Öğretim Çalışmalarına
Yazılım Kartı�na işleyip öğrenci katkı payını ödediğini gösteren belge
ile birlikte Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı�na teslim ederler. Bu işlemler
tamamlanmadan öğrencinin kaydı yenilenmiş sayılmaz. Mazeretsiz olarak,
ard arda yüksek lisansta 2, doktorada 4 yarıyıl kaydını yenilemeyen
öğrencilerin Enstitü ile ilişiği kesilir.
Öğretim Yılı
Madde 12- Lisansüstü öğretim yılı, �Karadeniz Teknik Üniversitesi
Önlisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Sınav Değerlendirme ve Öğrenci İşleri
Yönetmeliği�nin ilgili maddesi uyarınca belirlenen akademik takvimin aynıdır.
Derslerin Açılması ve Ders Sorumluları
Madde 13- Her yarıyılda açılacak dersler Enstitü Anabilim
Dalı Akademik Kurulu�nun önerisi ile Enstitü Kurulu�nca karara bağlanır
ve ilan edilir. Enstitü Kurulu�nca kabul edilen derslerin hangi öğretim
üyeleri tarafından yürütüleceği Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın teklifi
ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun onayı ile kesinleşir. Lisansüstü düzeydeki
dersler öğretim üyelerince verilir. Zorunlu hallerde Enstitü anabilim yahut
anasanat dalı başkanının gerekçeli önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun
onayı ile doktoralı öğretim görevlilerine ve Devlet sanatçısı veya sanatta
yeterliği olan öğretim elemanlarına da lisansüstü düzeyde dersler verdirilebilir.
Lisansüstü Derslerin Kredi Değerleri
Madde 14- Bir lisansüstü dersinin yarıyıl kredi değeri, bir
yarıyıl devam eden bu dersin haftalık teorik ders saatinin tamamı ile haftalık
uygulama veya laboratuar saatinin yarısının toplamıdır. Lisansüstü derslerin
kredi/saat değerleri hangi lisansüstü derslerin kredisiz olacağı, ilgili
Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın görüşleri de alınarak Enstitü Kurulu�nca
kararlaştırılır ve öğretim planlarında belirtilir. Lisansüstü eğitim-öğretim
programlarında, toplam ders saatinin % 50�sini aşmamak kaydıyla, Enstitü
Anabilim Dalı Başkanlığı�nın önerisi ve Enstitü Kurulu�nun kararı ile lisansüstü
derslerden bazıları İngilizce olarak okutulabilir. Bir dersin kredi değeri
aşağıdaki çizelgeye göre belirlenir:
Öğretim Çalışmasının Türü Haftalık Saati Kredi değeri
Teorik
Ders
1
1
Uygulama
2
1
Laboratuar, Seminer, Proje, Atölye ve benzeri
çalışmalar
1-4
1
�
�
�
�
�
�
5-8
2
�
�
�
�
�
�
9-13
3
�
�
�
�
�
�
14-16
4
Ders Sınavları ve Değerlendirme
Madde 15- Öğrenciler yarıyıl içi sınav ve çalışmalardan başka
bir de yarıyıl sonu sınavına tabi tutulurlar. Her yarıyılda en az iki ara
sınav yapılır. Yarıyıl sonu sınavları, anabilim yahut anasanat dallarınca
belirlenen ve Enstitü Müdürlüğü�nce onaylanan yer ve zamanda yapılır.
Yarıyıl sonu sınavına girebilmek için:
a) Teorik derslerin en az % 70�ine katılmak;
b) Uygulama veya varsa laboratuarların en az % 80�ine katılmak;
c) Uygulama veya laboratuarda başarılı olmak gereklidir.
Yarıyıl sonu sınavına girmiş bir öğrenciye verilecek yarıyıl ders notu yarıyıl sınavı sonuçları ile yarıyıl içi çalışmaları göz önünde tutularak öğretim üyesi tarafından takdir olunur. Yarıyıl sonu sınavını gerektirmeyen proje, stüdyo ve bunlara benzer dersler ilgili Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın görüşleri de alınarak Enstitü Kurulu�nun kararı ile belirlenir ve Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı�na bildirilir. Bu durumda, yarıyıl ders notu öğrencinin yarıyıl içi çalışmaları göz önünde tutularak verilir. Bir ders ve o dersin uygulama veya laboratuarı ayrı ayrı değerlendirilebilir. Bu taktirde yukarıdaki hükümler ders ve uygulama veya laboratuar için ayrı ayrı uygulanır. Yarıyıl ders notu Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı�na verildiği anda kesinleşir.
Ders Notları
Madde 16- Öğrencilerin aldıkları her ders için, katsayıları
ve 100 puan üzerinden karşılıkları aşağıda gösterilen harf notlarından
biri, öğretim üyesi tarafından yarıyıl ders notu olarak takdir olunur.
Puan Yarıyıl Ders Notu Katsayısı
90-100
AA
4.0
85-89
BA
3.5
80-84
BB
3.0
75-79
CB
2.5
70-74
CC
2.0
60-69
DC
1.5
50-59
DD
1.0
40-49
FD
0.5
39-ve
altı
FF
0.0
E - Eksik
G - Geçer (Başarılı)
K - Kalır (Başarısız)
S - Süren Çalışma
D - Devamsız
İlgili Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığınca kabul edilen mazeretleri
nedeniyle, herhangi bir dersin yarıyıl sonu sınavına giremeyen öğrencilere,
o dersten (E) notu verilir. (E) notu verilen ders için, ilgili Anabilim
Dalı Başkanlığınca bir sınav tarihi tespit edilir. Bir sonraki yarıyılın
son ders ekleme gününe kadar değişmeyen (E) notu, 15 inci madde hükümlerine
göre ve yarıyıl sonu sınav notu sıfır alınarak harf notuna dönüştürülür.
(G) notu, kredisiz derslerden geçen ve tez çalışmalarını başarı ile
tamamlayan öğrencilere verilir. (G) notu ayrıca Karadeniz Teknik Üniversitesi
dışından nakil yolu ile gelen öğrencilere evvelce almış oldukları ve eşlikleri
ilgili Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın görüşleri de alınarak, Enstitü
Yönetim Kurulu�nun kararı ile tanınan dersler için verilir. Dışarıdan yatay
geçiş yoluyla gelip yönetmelik gereğince herhangi bir dersi tekrarlaması
gereken öğrencilere (G) notu verilmez. (G) notu ortalama hesaplarına katılmaz.
(K) notu, kredisiz dersler ile tez çalışmalarında başarı gösteremeyen
öğrencilere verilir. Bu not ortalama hesaplarına katılmaz.
(S) notu, tez çalışmalarını başarılı olarak sürdürmekte olan öğrencilere
verilir. (S) notu ortalama hesaplara katılmaz. Tez teslim edildiğinde (S)
notu (G) notuna çevirilir.
(D) notu devamsız öğrencilere verilir.
Bir öğrencinin, bir dersten başarılı sayılabilmesi için, o dersten
yarıyıl notu olarak, yükseklisans programında en az (CC); doktora yahut
sanatta yeterlik programında ise en az (BB) almış olması gereklidir. Öğrenci
başarısız olduğu bir dersin yerine danışmanın önerisi ile başka bir ders
seçebilir.
Notlarda Maddi Hata
Madde 17- Yarıyıl içi ve yarıyıl sonu sınavlarının notlarında
herhangi bir maddi hatanın yapılmış olması halinde düzeltme işlemi öğrencinin,
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı�na başvurusu üzerine ilgili öğretim üyesince
karara bağlanır ve durum enstitüye iletilir. Bu işlemin, sınav sonuçları
ilan edildikten sonra en geç 7 gün içinde yapılmış olması gerekir.
Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından açıklanan yarıyıl ders notları
ile ilgili herhangi bir maddi hatanın öğretim üyesi tarafından fark edilmesi
halinde, bu hatanın düzeltilmesi, Enstitü Yönetim Kurulunun onayı ile kesinleşir.
Bu işlemin en geç, ertesi yarıyıl kayıt süresi içinde yapılmış olması gerekir.
Not Ortalamaları
Madde 18- Öğrencilerin başarı durumu, her yarıyıl sonunda not
ortalamaları Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından hesaplanarak belirlenir.
Herhangi bir yarıyılın not ortalaması, o yarıyılda öğrencinin aldığı
her dersin kredisi ile o dersten alınan yarıyıl ders notu katsayısı çarpımları
toplamı, kredi toplamına bölünerek bulunur. Elde edilen ortalama virgülden
sonra iki haneli olarak gösterilir.
Genel not ortalaması, öğrencinin lisansüstü programa kabul edilişinden
itibaren almış olduğu ve bu lisansüstü programda geçerli olan derslerin
tümü dikkate alınarak hesaplanır.
Gerek yarıyıl, gerekse genel not ortalamasında (AA)�dan (FF)�ye kadar
verilen notlar esas tutulur. Genel not ortalamasına tekrar edilen derslerden
alınan en son not katılır. Bütün notlar öğrencinin not belgesine geçirilir.
Başarılı Öğrenciler
Madde 19- a) Bir yarıyılda o yarıyıla ait not ortalaması en
az 2.00 olan yüksek lisans öğrencileri başarılı sayılırlar.
b) Bir yarıyılda o yarıyıla ait not ortalamaları en az 3.00 olan doktora
yahut sanatta yeterlik öğrencileri başarılı sayılırlar.
Sınamalı Öğrenciler
Madde 20- a) Bir yarıyılda o yarıyıla ait not ortalamaları 2.00
den az olan yüksek lisans öğrencileri sınamalı öğrenci sayılırlar.
b) Bir yarıyılda o yarıyıla ait not ortalamaları 3.00 den az olan doktora
yahut sanatta yeterlik öğrencileri sınamalı öğrenci sayılırlar.
c) İki yarıyıl üst üste sınamalı duruma düşen lisansüstü öğrencilerinin
ilgili Enstitü ile ilişiği kesilir.
Ders Yükünün Tamamlanması
Madde 21- Lisansüstü öğrencilerinin ders yüklerini başarı ile tamamlamış
sayılabilmesi için yüksek lisans öğrencilerinin genel not ortalamalarının
en az 2.00, doktora yahut sanatta yeterlik öğrencilerinin genel not ortalamalarının
ise en az 3.00 olması gereklidir.
Yükseklisans Programı
Madde 22- a) Yüksek lisans programı, tezli ve tezsiz olmak üzere iki
şekilde yürütülebilir. Tezsiz yüksek lisans programlarının hangi enstitü
anabilim yahut anasanat dallarında açılacağı Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın
önerisi, Enstitü Kurulu�nun teklifi ve Üniversite Yönetim Kurulu�nun kararı
ile belirlenir.
b) Tezli ve tezsiz yüksek lisans programları arasında geçiş; öğrencinin
başvurusu, Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın önerisi ve Enstitü Yönetim
Kurulu�nun onayı ile yapılır.
TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI
Amaç ve Kapsam
Madde 23- a) Tezli yüksek lisans programının amacı, öğrencinin
bilimsel araştırma yaparak bilgilere erişme, bilgiyi değerlendirme ve yorumlama
yeteneğini kazanmasını sağlamaktır. Bu program toplam 21 krediden az olmamak
koşuluyla en az 7 ders, en az bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur.
Seminer ve tez çalışması kredisiz olup, başarılı ve başarısız olarak değerlendirilir.
Öğrenci, en geç üçüncü yarıyılın başından itibaren her yarıyıl tez çalışmasına
kayıt yaptırmak zorundadır.
b) Öğrencilerin alacağı derslerin toplam 7 krediyi aşmayan en çok ikisi,
lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla, lisans derslerinden;
ayrıca, danışmanın uygun görmesi halinde, Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın
önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun onayı ile en çok 12 kredilik ders,
diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden de seçilebilir.
(c) Lisans programına kayıtlı iken, lisans mezuniyet yılında,
kendi lisans programının zorunlu kredi hesabına katılmamış olan lisansüstü
derslerden en çok üçüne kaydolmuş ve başarılı olmuş olan öğrenciler, senato
kararıyla bu dersleri tezli yükseklisans ders yüküne saydırabilirler.
Süre
Madde 24- a) Tezli Yüksek lisans programını normal tamamlama
süresi dört yarıyıldır. Bu süre 3 yarıyıldan az olamaz.
b) Tezli yüksek lisans eğitimi kredili derslerini tamamlama süresi
en çok dört yarıyıldır. Bu süre sonunda kredili derslerini ve seminer dersini
başarıyla tamamlayamayan veya Madde 21�de belirtilen en az genel not ortalamasını
tutturamayan öğrencinin ilgili Enstitü ile ilişiği kesilir.
c) Kredili derslerini başarıyla bitiren, ancak tez çalışmasını Madde
24-a�da belirtildiği üzere 4 yarıyıl sonuna kadar tamamlayamadığı için
tez sınavına giremeyen bir öğrenciye danışmanın ilgili Enstitü Anabilim
Dalı Başkanlığı aracılığıyla yapacağı gerekçeli önerisi üzerine Enstitü
Yönetim Kurulu�nca tezini jüri önünde savunması için en fazla iki yarıyıl
ek süre verilebilir.
Tez Danışmanı Atanması
Madde 25- a) Tezli yüksek lisans programında, en geç ikinci
yarıyılın sonuna kadar, öğrenci çalışmak istediği üç danışman adayını sıralayarak
ilgili Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�na bildirir. Enstitü Anabilim Dalı
Başkanlığı bu öğretim üyelerinden en az ikisini Enstitü Yönetim Kurulu�na
önerir ve Enstitü Yönetim Kurulu Kararı ile öğrencinin danışmanı kesinleşir.
Tez çalışmasının niteliğinin birden fazla tez danışmanı gerektirdiği durumlarda,
Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın teklifi ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun
kararı ile ikinci tez danışmanı atanabilir. Danışman atanıncaya kadar bu
görev Enstitü Anabilim Dalı yahut Anasanat Dalı Başkanı tarafından yürütülür.
b) Tez danışmanı, programda görevli öğretim üyelerinden seçilir. Zorunlu durumlarda Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın gerekçeli önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun kararı ile belirlenen doktoralı öğretim görevlileri arasından da seçilebilir.
c) Öğrenci danışman atanmasını izleyen dönem başından itibaren her yarıyıl tez çalışmasına ve kendi tez danışmanınca açılan Uzmanlık Alan Dersi�ne kayıt yaptırmak zorundadır.
d) Belirlenen en az ders yükünü tamamlayan öğrencinin alacağı fazla dersler genel not ortalamasına katılmaz, ancak not çizelgesinde belirtilir.
Yüksek lisans Tezinin Sonuçlanması
Madde 26- a) Tezli yüksek lisans programındaki bir öğrenci elde
ettiği sonuçları ilgili enstitünün tez yazım kurallarına uygun olarak yazmak
ve tezini jüri önünde savunmak zorundadır. Tez danışmanlarınca tezleri
kabul edilen öğrenciler, Tez Yazım Kılavuzu�na göre hazırlanmış 5 adet
karton kapaklı tez ile birlikte tez savunma sınavına girmek üzere ilgili
Enstitü Müdürlüğü�ne yazılı olarak başvururlar.
b) Yüksek lisans tez jürisi, ilgili Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın
önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun onayı ile belirlenir. Jüri, biri
öğrencinin tez danışmanı ve en az biri Karadeniz Teknik Üniversitesi içindeki
başka bir yakın anabilim dalından veya başka bir yükseköğretim kurumunun
ilgili anabilim dalından olmak üzere üç veya beş asıl, iki yedek öğretim
üyesinden oluşur. Jürinin üç kişiden oluşması durumunda, ikinci tez danışmanı
jüri üyesi olamaz. Oluşan bütün jüriler, sınav öncesi yapılacak toplantıda
kendi aralarında bir başkan seçerler.�
c) Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten
itibaren en erken 15 gün, en geç bir ay sonra toplanarak öğrenciyi tez
savunma sınavına alır. Sınav Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından
belirlenen gün, yer ve saatte yapılır. Jüri toplantıları eksik üyeli yapılamaz.
İlan edilen günde yapılamayan jüri toplantısı için durum bir tutanakla
belirlenerek Enstitü Müdürlüğü�ne bildirilir ve en geç 15 gün içinde ikinci
bir toplantı günü belirlenir. Tez savunma sınav süresi en az 45 dakikadır.
Yüksek lisans tez savunma sınavı, tez çalışmasının sunulması ve bunu izleyen
soru-cevap bölümlerinden oluşur ve dinleyiciye açık yapılır.
d) Tez savunma sınavının tamamlanmasından sonra jüri, dinleyicilere
kapalı olarak tez savunması hakkında salt çoğunlukla �kabul�, �Red� veya
�düzeltme� kararı verir. Bu karar ilgili Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nca
tez sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir.
Tezi reddedilen öğrencinin ilgili Enstitü ile ilişiği kesilir. Tezi hakkında
düzeltme kararı verilen öğrenci en geç üç ay içinde gereğini yaparak tezini
mümkünse aynı jüri önünde yeniden savunur. Bu savunma sonunda da tezi kabul
edilmeyen öğrencinin ilgili enstitü ile ilişiği kesilir.
e) Öğrenci, başarıyla savunduğu ve ilgili yazım kurallarına uygun olarak
yazıp ciltlettiği tezini 9 kopya halinde sınava girdiği tarihten itibaren
en geç bir ay içinde ilgili enstitüye teslim eder, aksi halde öğrencilikle
ilişiği kesilir.
TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI
Amaç ve Kapsam
Madde 27- a) Tezsiz yüksek lisans programının amacı, öğrenciye
mesleki konuda derin bilgi kazandırmak ve mevcut bilgiyi uygulamada nasıl
kullanılacağını göstermektir. Tezsiz Yüksek lisans Programı, İkinci Lisansüstü
Öğretimde de yürütülebilir. Bu program toplam 30 krediden az,
45 krediden fazla olmamak koşuluyla en az 10 adet ders ile Dönem Projesi
dersinden oluşur. Programda alınacak toplam kredi, ilgili Enstitü Kurulu
tarafından belirlenir. Dönem projesi kredisiz olup �başarılı� veya �başarısız�
olarak değerlendirilir. Öğrenci, Dönem Projesinin alındığı yarıyılda bu
derse kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı bir rapor vermek zorundadır.
Danışmanın uygun görmesi halinde Dönem Projesi dersi iki yarıyıl da alınabilir.
Öğrencinin derslerini ve dönem projesini tamamlamasından sonra Enstitü
Anabilim Dalı Başkanlığı�nın önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun onayı
ile belirlenen üç kişilik jüri tarafından yeterlik sınavına alınır. Bu
sınavda öğrenciye aldığı dersler ve dönem projesi ile ilgili sorular sorulur.
Sözlü olan bu sınav sonucunda jüri, başarı durumunu değerlendirerek öğrencinin
başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir. Sınav süresi
en az 45 dakika olup, sınav sonucu Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından,
yeterlik sınavını izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye bir tutanakla
bildirilir. Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci en geç üç ay sonra
tekrar sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin ilgili enstitü
ile ilişiği kesilir.
b) Öğrencinin alacağı derslerin en fazla 10 krediyi geçmeyen en çok
üç tanesi lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması koşuluyla lisans derslerinden
seçilebilir.
c) Lisans programına kayıtlı iken, lisans mezuniyet yılında, kendi lisans programının zorunlu kredi hesabına katılmamış olan lisansüstü derslerden en çok üçüne kaydolmuş ve başarılı olmuş olan öğrenciler, senato kararıyla bu dersleri tezsiz yükseklisans ders yüküne saydırabilirler.
Danışman Atanması
Madde 28- Tezsiz Yüksek Lisans Programı�nda, ders seçiminde
ve dönem projesinin yürütülmesinde danışmanlık yapacak öğretim üyelerinin
belirlenmesi Madde 25-a�daki esaslara göre yapılır.
Süre
Madde 29- Tezsiz Yüksek Lisans Programı�nın dersleri, birbirini
izleyen 4 yarıyıl içinde tamamlanır. Bu süre üç yarıyıldan az olamaz. Bu
süre içinde Madde 24�te belirtilen esaslar dahilinde başarısız olunan dersleri
tekrarlayabilmek için öğrenciye iki yarıyıl ek süre verilir. Bu süre sonunda
başarılı olamayan öğrencinin ilgili yönetmelikler uyarınca ilgili enstitü
ile ilişiği kesilir.
DOKTORA PROGRAMI
Amaç ve Kapsam
Madde 30- a) Doktora programının amacı, öğrenciye bağımsız araştırma
yapma, bilimsel olayları geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek
yorum yapma ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli adımları belirleme
yeteneği kazandırmaktır.
Doktora çalışması sonunda hazırlanacak tezin,
1) Bilime yenilik getirme,
2) Yeni bir bilimsel yöntem geliştirme,
3) Bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulama niteliklerinden birini
yerine getirmesi gerekir.
b) Doktora programı, toplam 21 krediden az olmamak koşuluyla
en az 7 adet ders, Yeterlik Sınavı, Tez Önerisi Savunması ve Tez Çalışması�ndan
oluşur.
c) Lisansüstü dersler, danışmanın görüşü, Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın
önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında
verilmekte olan lisansüstü derslerden de seçilebilir. Ancak bu dersler
toplam 12 krediyi geçmemelidir.
d) Lisans dersleri ders yüküne ve doktora kredisine sayılmaz.
Süre
Madde 31- a) Doktora programını normal tamamlama süresi 8 yarıyıldır.
Bu süre 7 yarıyıldan daha az olamaz. İlgili yönetmelikler uyarınca
başarısız olan öğrencinin, ilgili enstitü ile ilişiği bu süreden önce de
kesilebilir.
b) Doktora programı kredili derslerini 4 yarıyıl içinde başarı ile
tamamlayamayan veya Madde 21�de öngörülen en az genel not ortalamasını
tutturamayan öğrencinin ilgili Enstitü ile ilişiği kesilir.
c) Kredili derslerini başarıyla bitiren yeterlik sınavında başarılı
bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını Madde 31-a�da
belirtildiği üzere sekiz yarıyıl sonuna kadar tamamlayamadığı için tez
sınavına giremeyen bir öğrenciye, danışmanının Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı
aracılığıyla yapacağı gerekçeli önerisi üzerine ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun
onayı ile tezini jüri önünde savunması için en çok 4 yarıyıl ek süre verilebilir.
Tez Danışmanı Atanması
Madde 32- a) Doktora tez danışmanı atanması madde 25-a�daki
esaslara göre yapılır.
b) Tez danışmanı programda görevli öğretim üyeleri arasından seçilir.
İkinci tez danışmanı doktora derecesine sahip bir öğretim görevlisi de
olabilir.
c) Öğrenci danışman atanmasını izleyen dönem başından itibaren her
yarıyıl tez çalışmasına ve kendi tez danışmanınca açılan Uzmanlık
Alan Dersi�ne kayıt yaptırmak zorundadır.
d) Belirlenen en az ders yükünü tamamlayan öğrencinin alacağı fazla dersler genel not ortalamasına katılmaz, ancak not çizelgesinde belirtilir.
Yeterlik Sınavı
Madde 33- a) Yeterlik sınavının amacı, öğrencinin temel konular
ve doktora çalışmasıyla ilgili konularda derinliğe sahip olup olmadığının
sınanmasıdır. Yeterlik sınavları yılda iki kez yapılır.
b) Doktora Yeterlik Sınavına girebilmek için, Üniversitelerarası Kurul
Yabancı Dil Sınavında (ÜDS) yüz üzerinden en az elli puan almış olmak ya
da Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen yabancı dil sınavlarından
birinden başarılı olmak gerekir. Belirtilen yabancı dil yeterlik sınavlarından
doktora programına kayıt yaptırdığı tarihten itibaren beşinci yarıyılın
sonuna kadar başarılı olamayan doktora öğrencileri, Karadeniz Teknik Üniversitesi
lisansüstü öğretim İngilizce hazırlık programı çerçevesinde öğrencinin
isteğine bağlı olarak yabancı dil hazırlık programına öğrenci olarak kaydedilir.
Bu program süresi en çok bir takvim yılı olup, bu süre sonunda belirtilen
merkezi yabancı dil yeterlik sınavlarından herhangi birinden başarılı olamayan
öğrencilerin ilgili enstitü ile ilişkisi kesilir. Bu programdaki süre öğrenim
süresinden sayılmaz. Yabancı uyruklular, kendi anadili dışındaki diğer
yabancı dillerden veya Türkçe�den sınava tabi tutulurlar. Yabancı uyruklu
öğrencilerin yabancı dil sınavlarının nasıl yapılacağı Üniversitelerarası
Kurul tarafından belirlenir.
c) Doktora ders yükünü başarı ile tamamladığı Öğrenci İşleri
Daire Başkanlığı�nca ilgili Enstitü Müdürlüğüne bildirilen ve 33-b bendinde
belirtilen yabancı dil yeterlik sınavlarından birisini başaran öğrenciler,
Enstitü Yönetim Kurulu�nca belirtilen tarihlerde yılda iki kez olmak üzere
yapılan Doktora Yeterlik Sınavı�na tabi tutulurlar.
d) Yeterlik sınavları, Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından
önerilerek Enstitü Yönetim Kurulu tarafından belirlenen ve üç yıl süre
ile görev yapan 5 kişilik Doktora Yeterlik Komitesi tarafından düzenlenir
ve yürütülür. Komite, farklı alanlardaki sınavları hazırlamak, uygulamak
ve değerlendirmek amacıyla biri öğrencinin tez danışmanı olmak üzere üç
veya 5 kişiden oluşan sınav jürileri kurar, jüri üyeleri öğretim üyeleri
arasından seçilir.
e) Doktora Yeterlik Sınavı, yazılı ve sözlü olarak iki bölüm halinde
yapılır. Doktora Yeterlik Komitesi, sınav jürisinin önerilerini ve
öğrencinin yazılı ve sözlü sınavlardaki başarı durumunu değerlendirerek
öğrencinin başarılı veya başarısız olduğuna salt çoğunlukla karar verir.
Bu karar, Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından yeterlik sınavını
izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye tutanakla bildirilir.
f) Yeterlik sınavında başarısız olan öğrenci, bir sonraki dönemde tekrar
sınava alınır. Bu sınavda da başarısız olan öğrencinin doktora programı
ile ilişiği kesilir.
g) Doktora Yeterlik Komitesi, yeterlik sınavını başaran bir öğrencinin,
ders yükünü tamamlamış olsa bile Madde 31-b�de öngörülen duruma düşmemesi
koşuluyla, 4. yarıyıldan sonra da fazladan ders veya dersler almasını isteyebilir.
Fazladan alınacak ders veya dersleri 6. yarıyılın sonuna kadar başarıyla
tamamlayamayan öğrencinin ilgili enstitü ile ilişiği kesilir.
Tez İzleme Komitesi
Madde 34- a) Yeterlik sınavında başarılı bulunan öğrenci için
ilgili Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın önerisi ve Enstitü Yönetim
Kurulu�nun onayı ile bir ay içinde bir Tez İzleme Komitesi oluşturulur.
b) Tez İzleme Komitesi üç öğretim üyesinden oluşur. Komitede tez danışmanından
başka ilgili enstitü anabilim dalı içinden ve dışından birer üye yer alır.
İkinci tez danışmanın olması durumunda, ikinci tez danışmanı dilerse komite
toplantılarına katılabilir.
c) Tez İzleme Komitesi�nin kurulmasından sonraki dönemlerde, ilgili
Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun
onayı ile üyelerde değişiklik yapılabilir.
Tez Önerisi Savunması
Madde 35- a) Doktora yeterlik sınavını başarı ile tamamlayan
öğrenci, en geç 6 ay içinde, yapacağı araştırmanın amacını, yöntemini ve
çalışma planını kapsayan tez önerisini Tez İzleme Komitesi önünde
sözlü olarak savunur. Öğrenci, danışmanının kontrolünde hazırladığı Tez
Önerisi ile ilgili yazılı bir raporu sözlü savunmadan en az 15 gün önce
komite üyelerine dağıtılır.
b) Tez İzleme Komitesi, öğrencinin sunduğu Tez Önerisi Savunması hakkında
salt çoğunlukla �kabul� veya �red� kararı verir. Bu karar Enstitü Anabilim
Dalı Başkanlığı�nca tez önerisini izleyen üç gün içinde ilgili enstitüye
tutanakla bildirilir.
c) Tez önerisi reddedilen öğrenci, yeni bir danışman ve tez konusu
seçme hakkına sahiptir. Böyle bir durumda yeni bir Tez İzleme Komitesi
atanabilir. Programa aynı danışmanla devam etmek isteyen bir öğrenci üç
ay içinde; danışman ve tez konusu değiştiren bir öğrenci ise 6 ay içinde
tekrar tez önerisi savunmasına alınır. Tez önerisi bu savunmada da reddedilen
öğrencinin ilgili enstitü ile ilişiği kesilir.
d) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için �Tez İzlemem Komitesi�, Ocak
- Haziran ve Temmuz - Aralık ayları arasında birer kere olmak üzere yılda
iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite
üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların
özeti ve bir yıl sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin
tez çalışması, komite tarafından � başarılı� veya �başarısız� olarak belirlenir.
Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı üç kez başarısız bulunan
öğrencinin enstitü ile ilişiği kesilir.
Doktora Tezinin Sonuçlandırılması
Madde 36- a) Doktora programındaki bir öğrenci, elde ettiği
sonuçları, İlgili enstitünün Tez Yazım Kılavuzuna uygun biçimde yazmak
ve tezini jüri önünde sözlü olarak savunmak zorundadır.
b) Tez danışmanınca tezi kabul edilen öğrenci, tez sınavına girmek
için Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�na başvurur. Enstitü Anabilim Dalı
Başkanlığı, tez jürisi önerisi ile birlikte 6 adet karton kapaklı tezi
ilgili enstitüye iletir.
c) Doktora tezi jürisi, ilgili Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın
önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun onayı ile belirlenir. Jüri, üçü öğrencinin
Tez İzleme Komitesi�nde yer alan öğretim üyeleri ve en az biri başka bir
yükseköğretim kurumunun öğretim üyesi olmak üzere 5 asıl, iki yedek üyeden
oluşur. Jüri üyeleri, söz konusu tezin kendilerine teslim edildiği tarihten
itibaren kişisel �Tez Değerlendirme Raporları�nı hazırlar ve en geç bir
ay içinde toplanarak öğrenciyi tez sınavına alır. Tez savunma sınavı, Enstitü
Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından belirlenen gün, yer ve saatte yapılır.
Jüri toplantıları eksik üyeli yapılmaz. İlan edilen günde yapılamayan jüri
toplantısı için durum bir tutanakla belirlenerek, ilgili enstitü müdürlüğüne
bildirilir ve en geç 15 gün içinde ikinci bir toplantı günü belirlenir.
İkinci kez toplanamayan jüriler konusunda yapılacak işleme Enstitü Yönetim
Kurulu karar verir.
d) Tez savunma sınavı en az 60 dakika, en çok 120 dakika süreli, tez
çalışmasının sunulması ile soru-cevap bölümünden oluşur. Tez çalışmasının
sunulması dinleyicilere açık olarak yapılır. Jüri üyeleri tarafından öğrenciye
tezi ile ilgili veya gerekirse tez dışından sorular sorulabilir.
e) Jüri üyeleri, dinleyicilere kapalı olarak, tez savunma sınav sonucunu,
kendi aralarında yapacakları bir değerlendirme ile; �kabul�, �düzeltme�
veya �red� şeklinde salt çoğunlukla karara bağlarlar ve durumu, ekinde
kişisel Tez Değerlendirme Raporları bulunan bir tutanakla belirlerler.
Jürinin kararı ve gerekçeli raporu ile kişisel Tez Değerlendirme Raporları,
üç gün içinde ilgili Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından enstitüye
gönderilir.
f) Tezi hakkında �düzeltme� kararı verilen öğrenciye, ilgili
jürinin önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun kararı ile düzeltmeler ve
eksikliklerin tamamlanması için en çok 6 aylık ek süre verilir. Bu
süre içinde gerekli düzeltmeleri yapan öğrenci usulüne uygun olarak mümkünse
aynı jüri tarafından yeniden tez savunma sınavına alınır. Bu sınavda da
tezi kabul edilmeyen öğrencinin ilgili enstitü ile ilişiği kesilir.
g) Tezi için �red� kararı verilen öğrencinin ilgili enstitü ile
ilişiği kesilir.
h) Öğrenci, başarıyla savunduğu ve ilgili yazım kurallarına uygun
olarak yazıp ciltlettiği tezini 9 kopya halinde sınava girdiği tarihten
itibaren en geç bir ay içinde ilgili Enstitüye teslim eder, aksi
halde Enstitü ile ilişiği kesilir.
SANATTA YETERLİK PROGRAMI
Amaç ve Kapsam
Madde 37- a) Sanatta Yeterlik eğitimi, bir yüksek lisans ya
da buna eşdeğer bir çalışma üzerine yapılan ve bir sanat alanında
gerekli kurumsal ve uygulamalı bilgi ve becerileri kazandırmayı ve özgün
bir sanat eseri ortaya konulması ile müzik ve sahne sanatlarında özgün
ve üst düzeyde bir yaratıcılık ve uygulama sergilemeyi amaçlayan, bilimde
doktora eğitimine denk bir eğitimdir.
b) Sanatta Yeterlik eğitimi, toplam 21 krediden az olmamak koşuluyla
en az 7 adet ders ve uygulamalar ile Yeterlik Sınavı, Tez Çalışması ya
da özgün bir Sergi, Proje, Resital, Konser ve Temsil gibi çalışmalardan
oluşur.
c) En çok 12 kredilik lisanüstü ders, danışmanın görüşü Enstitü Anabilim
Dalı Başkanlığı�nın önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun onayı ile diğer
yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan lisansüstü derslerden de seçilebilir.
d) Sanatta Yeterlik öğrencinin alacağı lisans dersleri ders yüküne
ve sanatta yeterlik kredisine sayılmaz.
Süre
Madde 38- a) Kredili ders ve uygulama ile tez ya da sanat eseri
hazırlama olmak üzere iki dönemden oluşan sanatta yeterlik programını tamamlama
süresi 8 yarıyıldır. Bu süre 7 yarıyıldan daha az olamaz. İlgili yönetmelikler
uyarınca başarısız olan öğrencinin ilgili enstitü ile ilişiği bu süreden
önce de kesilir.
b) Dört yarıyıl sonunda kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan
veya Madde 21�de öngörülen en az genel not ortalamasını tutturamayan öğrencinin
ilgili enstitü ile ilişiği kesilir.
c) Kredili derslerini ve uygulamalarını başarıyla bitiren, yeterlik
sınavında başarılı bulunan ve tez yahut sanat eseri önerisi kabul edilen,
ancak tez yahut sanat eseri çalışmasını Madde 31-a�da belirtildiği üzere
8 yarıyıl sonuna kadar tamamlayamadığı için tez yahut sanat eseri sınavına
giremeyen bir öğrenciye; danışmanın, Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı aracılığıyla
yapacağı gerekçeli öneri üzerine ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun onayı
ile tezini yahut sanat eserini jüri önünde savunması ya da sunması için
en fazla 4 yarıyıl ek süre verilebilir.
Tez Ya da Sanat Eseri Danışmanı Atanması
Madde 39- a) Sanatta yeterlik tez ya da sanat eseri danışmanı
atanması Madde 25�deki esaslara göre yapılır.
b) Tez ya da sanat eseri danışmanı programda görevli öğretim üyeleri
arasından seçilir. İkinci tez danışmanı doktora yahut sanatta yeterlik
derecesine sahip bir öğretim görevlisi de olabilir.
Sanatta Yeterlik Sınavı
Madde 40- Sanatta Yeterlik Sınavı�nın amacı, sanatta yeterlik
derslerini ve ilgili uygulamaları başarıyla tamamlayan öğrencinin temel
konular ve sanatta yeterlik çalışmasıyla ilgili konularda derinliğe sahip
olup olmadığının sınanmasıdır. Sanatta Yeterlik Sınavları yılda iki kez
yapılır. Bu sınavın koşulları, zamanı, jüri üyelerinin belirlenmesi, sınavın
kapsamı ve yürütülüş şekli için bu yönetmelikte belirtilen Doktora Yeterlik
Sınavı ve sonuçları ile ilgili hükümler uygulanır.
Yabancı uyruklular, kendi anadili dışındaki diğer yabancı dillerden
veya Türkçe�den sınava tabi tutulurlar. Yabancı uyruklu öğrencilerin
yabancı dil sınavlarının nasıl yapılacağı Üniversitelerarası Kurul tarafından
belirlenir.
Sanatta Yeterlik Tezi Ya da Sanat Eseri Çalışması
Madde 41- a) Sanatta Yeterlik derslerini ve ilgili uygulamaları
başarıyla tamamlayıp sanatta yeterlik sınavında başarılı olan öğrenci için;
öğrencinin kendi görüş ve önerileri de alınarak danışmanı, ilgili anasanat
dalı başkanı ve o anasanat dalında görevli başka bir öğretim üyesinden
oluşacak bir �Sanatta Tez yahut Sanat Eseri� Belirleme Komitesi�nce öğrencinin
tez çalışması mı yoksa sanat eseri çalışması mı yapacağı belirlenerek enstitüye
önerilir. Bu öneri Enstitü Yönetim Kurulu�nca karara bağlanır.
b) Sanatta tez çalışması yapmasına karar verilen öğrenciler için, bu
yönetmelikte doktora öğrencilerine ilişkin olarak belirtilen �Tez İzleme
Komitesi�, �Tez Önerisi Savunması�, �Doktora Tezinin Sonuçlandırılması�
alt başlıkları altında belirtilen işlem ve hükümler aynen uygulanır.
c) Sanat Eseri çalışması yapılmasına karar verilen öğrenciler
için;
1) Her öğrenci için ayrı bir Sanat Eseri Çalışması İzleme Komitesi
oluşturulur. Bu komitenin oluşturulmasında ve çalışma usullerinden doktora
öğrencileri için bu yönetmelikte belirtilen işlem ve hükümlere uyulur.
2) Öğrencinin yapacağı sanat eseri çalışmasının mahiyeti, içeriğini
ve gerekirse, yönetimini içeren bir �Sanat Eseri Çalışması Önerisi� danışmanı
gözetiminde öğrenci tarafından yazılarak Anasanat Dalı Başkanlığınca enstitüye
önerilir. Enstitü müdürünün onayı ile öneri kesinleşir.
3) Sanat eseri çalışmasının tamamlanmış sayılması için öğrenci, danışmanı
gözetiminde çalışmasını açıklayan ve belgeleyen yazılı bir metin hazırlar.
Bu metin ilgili Enstitünün tez yazım kılavuzuna uygun olarak yazılıp karton
kaplı ciltlenmemiş biçimde 6 kopya halinde Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı
vasıtasıyla enstitüye iletilir. Ancak; bu metin bir tez olmayıp, sanat
dalının ve o daldaki çalışmanın özelliğine göre değişebilen, bazı durumlarda
ortaya konan orijinal bir sanat eserini, hazırlanan üst düzeyde bir sergiyi,
resitali, ya da temsili açıklayan bir ön rapor niteliğindedir.
4) Sanat Eseri çalışmasının sonuçlandırılması ile ilgili diğer tüm
hususlar bu yönetmelikte �Doktora Tezinin Sonuçlandırılması� alt başlığında
belirtilen işlem ve hükümlere göre yapılır. Ancak burada �Tez� in yerini
�Sanat Eseri� alır. Sanat Eseri ise, yazılı orijinal bir çalışma olabileceği
gibi, uygulamalı olarak sunulan resital, temsi vb. olabilir. Resital, temsil
vb. durumlarda öğrencinin hazırladığı üst düzeyde bir sanat eserini jüri
önünde icra etmesi ve savunması istenir.
Mezuniyet ve Diploma
Madde 42- Herhangi bir lisansüstü programın bütün gereklerini
başarıyla tamamlayan bir öğrencinin mezuniyeti için aşağıda belirtilen
bilgi ve belgelerin enstitüye eksiksiz teslim edilmiş olması gerekir:
1) Tezin ya da Sanat Eseri Raporu�nun yahut Sanatta Yeterlik Eser Çalışması
Raporu�nun basılmış ve ciltlenmiş 6 kopyası,
2) Yükseköğretim Kurulu�nca istenen Tez ya da Sanat Eseri Raporu yahut
Sanatta Yeterlik Eseri Çalışması Raporu için doldurulmuş �Tez Veri Giriş
Formu� ile özet bilgi içeren bilgisayar disketi,
3) Enstitü tarafından istenen Tez�in ya da Sanat Eseri Raporu�nun yahut
Sanatta Yeterlik Eseri Çalışma Raporu�nun Türkçe ve yabancı dilde yazılmış
özetlerini içeren bilgisayar disketi,
4) Savunma sınavı ya da Yüksek Lisans Yeterlik sınavı jüri raporları
ve tutanakları.
İlgili bütün belge ve bilgiler enstitüye ulaştıktan sonra öğrencinin
dosyası Enstitü Yönetim Kurulu�nca incelenir mezuniyet için bütün koşulları
eksiksiz yerine getiren öğrencinin mezuniyetine karar verilir. Mezuniyetine
karar verilen öğrenciye kayıtlı bulunduğu eğitim düzeyi ve bilim ya da
sanat dalının adı ve özelliğine göre;
a) Yüksek lisans öğrencilerine �Bilim Uzmanlığı�, �Yüksek Mühendislik�,
�Yüksek Lisans� veya �Sanatta Yüksek Lisans�,
b) Doktora öğrencilerine �Doktor�,
c) Sanatta Yeterlik öğrencilerine �Sanatta Yeterlik� diplomalarından
biri verilir.
Diplomada, öğrencinin işlemiş olduğu anabilim yahut anasanat dalı programının
onaylanmış adı ve varsa verilen ünvan belirtilir. Bu diploma, Enstitü
Müdürü ve Rektör�ün imzasını taşır.
Lisansüstü Öğrencilerin Yükümlülükleri
Madde 43- Lisansüsü programlarının herhangi bir aşamasındaki
öğrenciler, lisans öğrencilerinin tabi olduğu disiplin yönetmeliğine tabidirler.
Madde 44 - Bu yönetmelik hükümlerine göre enstitü ile ilişiği
kesilen öğrenciler, aynı enstitünün aynı anabilim dalına tekrar başvuramazlar
ve kayıt yaptıramazlar.
Lisansüstü Öğrencilere İzin Verilmesi
Madde 45- a) Lisansüstü öğrencilere Enstitü Anabilim Dalı Başkanlığı�nın
önerisi ve Enstitü Yönetim Kurulu�nun kararı ile, araştırma veya öğrenim
amacıyla süreli olarak yurt dışına gitme veya görevlendirilme halinde en
fazla iki yarıyıla kadar; zorunlu olarak askere gitme durumunda askerlik
süresince; öğretime devamı engelleyen bir devlet kurumunda veya özel bir
kuruluşta çalışanlara bir yarıyıla kadar; doğal afet halinde en fazla iki
yarıyıla kadar; birinci derece yakınlarından birinin ölümü durumunda bir
yarıyıla kadar; kesintisiz iki ay süreyle sağlık kurulu raporu ile hastalığını
belgeleyen öğrencilere en fazla iki yarıyıla kadar izin verilebilir. Bunun
dışında ilgili senato kararına uygun olarak alınan sağlık raporları, özür
sınavlarına girme ve tez süresine eklenme amacıyla kullanılabilir. Bu süreler
hiçbir suretle uzatılamaz. Bir öğrenciye her ne sebeple olursa olsun, toplam
mazeretleri sebebiyle üç yarıyıldan daha fazla izin verilemez. Yabancı
dil aşamasındaki lisansüstü öğrencilerine, Enstitü Yönetim Kurulu tarafından
verilen zorunlu izinler dışında en fazla iki yarıyıl izin verilebilir.
Hastalık nedeniyle izinli sayılan öğrencilerin, bu süre içerisinde kamu
ve özel kuruluşlardaki görevlerine devam ettiklerinin tespit edilmesi halinde,
izinli sayılma durumu enstitü yönetim kurulu kararı ile iptal edilir.
b) İzin istekleri gerekçeli dilekçe ve belgelerle birlikte yarıyıl
başında ve derse yazılma süreleri bitmeden önce ilgili enstitü müdürlüklerine
yapılır. Ani hastalık ve beklenmedik haller dışında bu süreler bittikten
sonra yapılacak başvurular işleme konulmaz.
Yürürlükten Kaldırılan Yönetmelik
Madde 46- Bu yönetmeliğinin yürürlüğe girmesi ile 28 Haziran
1986 tarih ve 19148 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Karadeniz Teknik
Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği ve değişiklikleri
yürürlükten kaldırılmıştır. Lisansüstü programlarına 1996-1997 eğitim-öğretim
yılından önce başlamış öğrencilerin, doktora yeterlik ve sanatta yeterlik
için bu yönetmelikle getirilen yabancı dil şartı hariç diğer hakları saklıdır.
Ek Maddeler
Ek Madde 1- Kendi isteğiyle kaydını sildiren öğrencilere bu yönetmeliğin
44. maddesi hükümleri uygulanmaz.
Ek Madde 2- Bu yönetmelikte bulunmayan hususlarda �Karadeniz Teknik Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim � Öğretim, Sınav Değerlendirme ve Öğrenci İşleri Yönetmeliği� hükümleri uygulanır.
Ek Madde 3- Yönetmeliğin 45 inci maddesi, yayın tarihi itibariyle ilgili
enstitüye kayıtlı bütün öğrencilere 01.09.2000 tarihinden itibaren uygulanır.
Öğrencilerin, ilgili enstitüye kayıtlı oldukları tarihten itibaren aldıkları
izinler bu yönetmeliğin 45-a maddesinin (a) bendi kapsamındaki izin
sürelerinden sayılır.�
Geçici Maddeler
Geçici Madde 1- 1995-1996 eğitim-öğretim yılı sonuna kadar yönetmeliğin
yürürlükten kaldırılan hükümleri nedeniyle ilişiği kesilmiş olan öğrencilere,
bu yönetmeliğin hükümlerinden yararlanma hakkı tanınmaz.
Geçici Madde 2- Bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte bir
Doktora ya da Sanatta Yeterlik programına kayıtlı olup da Yeterlik
Sınavı�na girmemiş veya girip de başaramamış olan öğrenciler yabancı dil
ile ilgili olarak bu yönetmelikte getirilen hükümlere tabidirler.
Geçici Madde 3- Madde 5-a ve b�de belirtilen lisansüstü programlara
kayıt için aranan not şartları bu yönetmeliğin Resmi Gazete�de yayınlanmasından
sonra uygulanır.
Yürürlük
Madde 47- Bu yönetmelik 1996-1997 eğitim-öğretim yılı başından
itibaren yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 48- Bu yönetmelik hükümlerini Karadeniz Teknik Üniversitesi
Rektörü yürütür.
DEĞİŞİKLİKLER:
Bu yönetmelik Resmi Gazete�de yayınlandığı tarihten sonra aşağıdaki
değişiklikler yapılmış ve yapılan değişikliklere göre bu metin güncelleştirilmiştir.
Değişikliğin Yayınlandığı
Resmi Gazetenin
Tarihi
Sayısı Tedavül No
Değişiklik Yapılan Maddeler
10.08.1997 23076 1 İlk yayınlanan metin.
21.03.1998 23293 2 6/d.
25.06.1999 23736 3 5, 6, 23-a, 24-a, 24-a, 27�a, 33-b, 40.
05.01.2000 23927 4 Ek Maddeler: 1, 2 eklendi.
06.03.2000 23985 5 45, Ek Madde: 3 eklendi.
30.10.2000 24215 6 6-f, 13, 24, 25-a-c-d , 32-a-c-d, 33-b-c.
24.01.2002 24650 7 10/3.fıkra.
23.01.2003 25002
8
7, 9, 10-1.fıkra, 11-2.fıkra, 13, 14, 15-1.fıkra, 16, 17-2.fıkra,
23-c, 26-b ve e, 27-c, 31-a, 36-e ve h, 42-3.bent.